INTUICJONIŚCI
________________________________________________
mgr Anna Maja Mierzejewska
psycholog kliniczny
       
Fragment pracy magisterskiej,
zatytułowanej "NEUROTYZM a MYŚLENIE INTUICYJNE",
wykonanej pod kierunkiem
prof. dr hab. Witolda Dobrołowicza
„Wiemy więcej, niż potrafimy powiedzieć.”
Michael Polanyi

                                                                                                                      
Intuicjoniści radzą sobie dobrze w sytuacjach nadmiaru lub deficytu informacji.  
Opierają się na swoich przeczuciach i wierzą i bardziej niż przesłankom
racjonalnym. Polegają na własnych emocjach, preferują problemy otwarte,
niepokreślone, mają zdolność do bisocjacji, (podwójne skojarzenia) oraz myślenia
 Maja Anna Mierzejewska hr. Calmont---
janusowego (zmiennego, dwojakiego), wysuwają własne, często zaskakujące pomysły, a ich rozwiązania są często oryginalne i
niepowtarzalne.Decyzje podejmują szybko i bez specjalnego zastanowienia, kierują się  raczej przeczuciem i ogólną oceną
sytuacji niż szczegółowymi rozważaniami. Doceniają emocje i odczucia w podejmowaniu decyzji i postrzeganiu świata i ludzi.
---------Są otwarci na innych ludzi, optymistyczni, chętnie przyjmują sugestii innych aby wzbogacić swój punkt widzenia, w
rozwiązywaniu problemów i działaniach twórczych korzystają ze swojej silnie rozwiniętej wyobraźni.  Nawet gdy jakiś
pomysł wydaje się nie mieć sensu z punktu widzenia myślenia racjonalnego, chętnie podejmują wyzwanie, jeśli tylko intuicja
da im wyraźny znak.  Szukają nowych metod rozwiązywania problemów, lubią zdobywać nowe kwalifikacje, pociągają ich
tajemnicze i dotychczas niewyjaśnione zjawiska.
---------Amerykańska psychoterapeutka Belleruth Naparstek, która zajmowała się badaniem intuicji i intuicjonistów,
wyodrębniła niektóre cechy dla nich charakterystyczne, jak: tendencja bilateralna, duże prawdopodobieństwo bycia
jedynakiem, talenty i doświadczenia na polu artystycznym, skłonność do dysleksji lub wybitne osiągnięcia na studiach, duże
prawdopodobieństwo posiadania fotograficznej pamięci, silna potrzeba przebywania w samotności, na łonie natury, skłonność
do magazynowania zbędnych przedmiotów; prowadzenie nocnego trybu życia. Jednak niektórzy ludzie mają po prostu
widoczną zdolność do postrzegania spraw, których większość nie zauważa, są to osoby o cechach sugerujących  przewagę
dominacji prawej półkuli mózgu, bez wyraźnej dominacji jednej połowy ciała, ludzie wrażliwi emocjonalnie,utalentowani
muzycznie lub plastycznie, o bogatej wyobraźni i silnych inklinacjach duchowych od najmłodszych lat.
---------Wspaniały, choć kontrowersyjny reżyser i aktor Woody Allen, neurotyczny intuityk, został usunięty z Uniwersytetu
Nowojorskiego za oblanie zajęć z filmu. Mimo wysokiego poziomu neurotyzmu ma on genialne wyczucie, kogo obsadzić w
jakiej roli, dzięki intuicji może sobie pozwalać na wielką improwizację aktorów na planie filmowym, każdemu potrafi dobrać
odpowiednią do możliwości rolę, w której aktor może się spełnić.
---------Matematyka, jako nauka ścisła najczęściej kojarzy się z typem myślenia logicznego, racjonalnego, to paradoksalnie –
najwięcej opisanych w literaturze odkryć matematycznych ma ścisły związek z intuicją. Prawdopodobnie jest to powiązane z
tym ,ze w twórczości matematycznej  ogromna rolę odgrywają domysły i olśnienia. Problemem tym zajął się swojego czasu
wybitny filozof i matematyk Henri Poincare. Można wymienić jeszcze wielu autorów odkryć nowatorskich teorii
matematycznych, jak:  Pierre Fermat, urzędnik traktujący matematykę hobbystycznie dokonał prekursorskiego odkrycia,
które zostało udowodnione trzysta lat później, przy zastosowaniu teorii algebraicznych, których za życia Fermata nie znano.
----------Podobnie młodziutki francuski matematyk, E. Galois, który zginął tragicznie w wieku lat dwudziestu,  zostawił po
sobie pomysły i odkrycia, z wartości których uczeni zaczęli sobie zdawać sprawę dopiero piętnaście lat po jego śmierci
(Dobrołowicz, W. 1995 s. 21).
            Hinduski matematyk Srinivasa Ramanujan, którego prace początkowo były ignorowane przez
świat nauki, aż do czasu, kiedy brytyjski matematyk G.H. Hardy, zapoznawszy się z jego twierdzeniami
napisał, że musza być prawdziwe, bo nikt nie miałby tyle wyobraźni, aby je wymyślić. (Dobrołowicz, W.
1995 s. 22,23).
----------Jeden z największych wynalazców myśli technicznej naszych czasów Thomas Alva Edison, który był postacią mocno
kontrowersyjną ze względu na podział opinii na temat jego wiedzy i wykształcenia, gdyż nie ukończył żadnej szkoły, a jednak
miewał przebłyski geniuszu, kierował się wyłącznie intuicją, działał w sytuacji deficytu niezbędnych informacji, a problemy
nad którymi pracował w opinii specjalistów uchodziły za nierozwiązywalne. Bardzo wielu spośród czołowych naukowców
posługiwało i posługuje się intuicją i docenia jej wagę. Marconi, Kettering, Einstein, sir Alexander Fleming, Roentgen,
Feynman, Lavoisier etc. Ufało intuicji i angażowało ją świadomie w swoich badaniach. Nikola Tesla, badacz w dziedzinie
elektrotechniki, gdy przychodził mu do głowy nowy pomysł, rozwijał go i rozbudowywał w wyobraźni, wiedząc, że intuicja
podszepnie mu wszystkie szczegóły potrzebne do praktycznej realizacji pomysłu.
---------Również marzenia senne odgrywają znaczną rolę w twórczości naukowej. Kanadyjski chirurg dr Frederick Banting
zajmował się badaniem skutków cukrzycy, przeprowadzał mnóstwo eksperymentów i poświęcał temu zagadnieniu każda wolną
chwilę. Gdy znużony praca zasnął, we śnie coś go natchnęło, aby wyprodukować wyciąg z psich trzustek. Z substancji tej
uzyskano insulinę, która ratuje życie milionom ludzi.
---------Robert Louis Stevenson wiele swoich wizji służących mu z kanwę do nowych utworów czerpał z marzeń sennych,
które były wyjątkowo plastyczne. Marzenia senne mają ścisły związek  za zdolnościami twórczymi oraz ze zdolnościami do
myślenia intuicyjnego.
---------Największym polskim intuicjonistą jest Adam Mickiewicz. „Adam Mickiewicz był klasycznym przykładem intuicyjnego
typu osobowości według klasyfikacji Junga” (Gille-Maisani, J-C. cyt. za Dobrołowicz, W. 1995 s. 11 ). Podczas jednej z
dyskusji na temat świata ducha, Mickiewicz powiedział: „Co wam powiadam, nie gadam tego z głowy, nie daję wam doktryny;
widziałem ten świat, byłem w nim kilka razy, dotknąłem się go duszą nagą” (Siwicka, D. 1990  s. 22. ).
---------Ksiądz Kajsiewicz wspomina, że Mickiewicz – „chętnie przestawał zawsze z rozmaitego rodzaju marzycielami, nawet
z kabalistami żydowskimi, pomimo próśb i ostrzeżeń przyjaciół; to pokazuje kierunek stały jego umysłu do rzeczy ciekawych
i nowych.” ( Kępiński, Z. 1980  s. 11, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy).
---------Pierwszą wydaną realizacją romantycznej wizji świata były „Ballady i romanse”, debiutancki tomik wierszy młodego
poety. Mickiewicz przejął po Herderze i Rousseau koncepcję folkloru jako osnowy narodowej wspólnoty, lud miał być
strażnikiem pamięci, a nawet sumieniem narodu. Zdaniem poety racjonalizm i sensualizm nie doprowadzą człowieka do pełnej
prawdy, gdyż nie uwzględniają świata duchowego. Mickiewicz był zwolennikiem nieklasycznej definicji prawdy, która opiera
się na intuicji, wierze i sercu – „czucie i wiara silniej mówi do mnie, niż mędrca szkiełko i oko.” (Mickiewicz, A. 1998 s. 41).
---------Mickiewicz podjął dyskurs epistemologiczny – skontrastował racjonalistyczno-sensualistyczny sposób interpretacji
świata z emocjonalno-mistyczną filozofią intuicji. W balladzie „Romantyczność,” opisał dwa sposoby poznawania
rzeczywistości: metodę naukową, której narzędziami są „szkiełko i oko”, oraz przeciwstawna metodę odnosząca się do
świata niematerialnego- zawierzenie intuicji  i wewnętrznemu przeświadczeniu. Serce i wiara są dla wieszcza
instrumentami umożliwiającymi człowiekowi poznanie rzeczy nadprzyrodzonych.
---------Bardzo ważna rolę w Mickiewiczowskich „Balladach” odgrywa tajemnicza i niezgłębiona natura. Wiedzą o naturze
można pojąć tylko mocą intuicji i prowadzącymi do rozwoju samoświadomości „czuciem i wiarą” .
---------O niemożności racjonalnego zrozumienia tajemnicy natury pisze Mickiewicz w jednym z Sonetów Krymskich :” Mirzo,
a ja spojrzałem! Przez świata szczeliny,/ Tam widziałem – com widział, opowiem – po śmierci,/ Bo w żyjących języku nie ma
na to głosu.” ( Mickiewicz, A, 1998 s.231).   Wbrew ostrzeżeniom Pielgrzym usiłuje zgłębić istotę przyrody i naturę bytu, nie
można jednak zwerbalizować przeżyć i wrażeń wywołanych przez kontakt z nadprzyrodzoną naturą.
---------Reasumując, bez intuicjonistów i ich sposobu myślenia, postrzegania świata, żywej wyobraźni, kreatywności,
poszukiwania rzeczy nowych i niekonwencjonalnych rozwiązań – nie byłoby największych odkryć wszechczasów. To im
zawdzięczamy zarówno odkrycia stricte techniczne, medyczne i naukowe, jak i wspaniałe wytwory umysłów humanistycznych
– sztuki teatralne, powieści, poezje. Bez intuicjonistów i intuicyjnego myślenia świat byłby miejscem zdecydowanie
uboższym i jednowymiarowym. Intuicja i zdolność myślenia intuicyjnego są ogromnie przydatne w wielu życiowych
sytuacjach, często ludzie nawet nie zdają sobie sprawy z tego, że w przypadku braku lub nadmiaru informacji,
podświadomie kierują się intuicją przy dokonywaniu koniecznych wyborów.  Intuicja jest bardzo przydatna w zawodzie
śledczego, celnika, lekarza czy psychologa. Jest czynnikiem ułatwiającym życie.
           
  _________________________________________________________

MAJA ANNA MIERZEJEWSKA HR. CALMONT