Maja Mierzejewska. Psycholog. Fotografia: Piotr Mierzejewski
INTUICJONIŚCI
________________________________________________
mgr Anna Maja Mierzejewska (Anna Maja Drexler)
psycholog kliniczny
       
„Wiemy więcej, niż potrafimy powiedzieć.”
Michael Polanyi

                                                                                                             
Intuicjoniści radzą sobie dobrze w sytuacjach nadmiaru lub deficytu informacji. Opierają
się na swoich przeczuciach i wierzą i bardziej niż przesłankom racjonalnym. Polegają na
własnych emocjach, preferują problemy otwarte, niepokreślone, mają zdolność do
bisocjacji, (podwójne skojarzenia) oraz myślenia
janusowego (zmiennego, dwojakiego),
wysuwają własne, często zaskakujące pomysły, a ich rozwiązania są często oryginalne i
niepowtarzalne.Decyzje podejmują szybko i bez specjalnego zastanowienia, kierują się  
raczej przeczuciem i ogólną oceną sytuacji niż szczegółowymi rozważaniami. Doceniają
emocje i odczucia w podejmowaniu decyzji i postrzeganiu świata i ludzi.


---------Są otwarci na innych ludzi, optymistyczni, chętnie przyjmują sugestii innych,
aby wzbogacić swój punkt widzenia, w rozwiązywaniu problemów i działaniach
twórczych korzystają ze swojej silnie rozwiniętej wyobraźni.  Nawet gdy jakiś pomysł
wydaje się nie mieć sensu z punktu widzenia
myślenia racjonalnego, chętnie podejmują
wyzwanie, jeśli tylko intuicja da im wyraźny znak.  Szukają nowych metod

rozwiązywania problemów, lubią zdobywać nowe kwalifikacje, pociągają ich tajemnicze
i dotychczas niewyjaśnione zjawiska.

---------Amerykańska psychoterapeutka Belleruth Naparstek, która zajmowała się
badaniem
intuicji i intuicjonistów, wyodrębniła niektóre cechy dla nich
charakterystyczne, jak: tendencja bilateralna, duże prawdopodobieństwo bycia
jedynakiem, talenty i doświadczenia na polu artystycznym, skłonność do dysleksji lub
wybitne osiągnięcia na studiach, duże prawdopodobieństwo posiadania fotograficznej
pamięci, silna potrzeba przebywania w samotności, na łonie natury, skłonność do
magazynowania zbędnych przedmiotów; prowadzenie nocnego trybu życia. Jednak
niektórzy ludzie mają po prostu widoczną zdolność do postrzegania spraw, których
większość nie zauważa, są to osoby o cechach sugerujących  przewagę dominacji

prawej półkuli mózgu, bez wyraźnej dominacji jednej połowy ciała, ludzie wrażliwi
emocjonalnie,utalentowani muzycznie lub plastycznie, o bogatej wyobraźni i silnych
inklinacjach duchowych od najmłodszych lat.

---------Wspaniały, choć kontrowersyjny reżyser i aktor Woody Allen, neurotyczny
intuityk, został usunięty z Uniwersytetu Nowojorskiego za oblanie zajęć z filmu. Mimo
wysokiego poziomu neurotyzmu ma on genialne wyczucie, kogo obsadzić w jakiej roli,
dzięki
intuicji może sobie pozwalać na wielką improwizację aktorów na planie
filmowym, każdemu potrafi dobrać odpowiednią do możliwości rolę, w której aktor
może się spełnić.

---------Matematyka, jako nauka ścisła najczęściej kojarzy się z typem myślenia
logicznego, racjonalnego, to paradoksalnie – najwięcej opisanych w literaturze odkryć
matematycznych ma ścisły związek z intuicją. Prawdopodobnie jest to powiązane z tym,
że w twórczości matematycznej  ogromna rolę odgrywają domysły i olśnienia.
Problemem tym zajął się swojego czasu wybitny filozof i matematyk Henri Poincare.
Można wymienić jeszcze wielu autorów odkryć nowatorskich teorii matematycznych,

jak Pierre Fermat, urzędnik traktujący matematykę hobbystycznie dokonał
prekursorskiego odkrycia, które zostało udowodnione trzysta lat później, przy
zastosowaniu teorii algebraicznych, których za życia Fermata nie znano.

----------Podobnie młodziutki francuski matematyk, E. Galois, który zginął tragicznie w
wieku lat dwudziestu,  zostawił po sobie pomysły i odkrycia, z wartości których uczeni
zaczęli sobie zdawać sprawę dopiero piętnaście lat po jego śmierci
(Dobrołowicz, W.
1995, s. 21).
-
    Hinduski matematyk Srinivasa Ramanujan, którego prace początkowo
były ignorowane przez świat nauki, aż do czasu, kiedy brytyjski

matematyk G.H. Hardy, zapoznawszy się z jego twierdzeniami napisał, że
musza być prawdziwe, bo nikt nie miałby tyle wyobraźni, aby je wymyśli
ć
(Dobrołowicz, W. 1995 s. 22,23).
-
----------Jeden z największych wynalazców myśli technicznej naszych czasów Thomas
Alva Edison, który był postacią mocno kontrowersyjną ze względu na podział opinii na
temat jego wiedzy i wykształcenia, gdyż nie ukończył żadnej szkoły, a jednak miewał
przebłyski geniuszu, kierował się wyłącznie intuicją, działał w sytuacji deficytu
niezbędnych informacji, a problemy nad którymi pracował w opinii specjalistów

uchodziły za nierozwiązywalne. Bardzo wielu spośród czołowych naukowców
posługiwało i posługuje się intuicją i docenia jej wagę. Marconi, Kettering, Einstein, sir
Alexander Fleming, Roentgen, Feynman, Lavoisier etc. Ufało intuicji i angażowało ją
świadomie w swoich badaniach. Nikola Tesla, badacz w dziedzinie elektrotechniki, gdy
przychodził mu do głowy nowy pomysł, rozwijał go i rozbudowywał w wyobraźni,
wiedząc, że intuicja podszepnie mu wszystkie szczegóły potrzebne do praktycznej
realizacji pomysłu.

---------Również marzenia senne odgrywają znaczną rolę w twórczości naukowej.
Kanadyjski chirurg dr Frederick Banting zajmował się badaniem skutków cukrzycy,
przeprowadzał mnóstwo eksperymentów i poświęcał temu zagadnieniu każda wolną
chwilę. Gdy znużony praca zasnął, we śnie coś go natchnęło, aby wyprodukować wyciąg

z psich trzustek. Z substancji tej uzyskano insulinę, która ratuje życie milionom ludzi.

---------Robert Louis Stevenson wiele swoich wizji służących mu z kanwę do nowych
utworów czerpał z marzeń sennych, które były wyjątkowo plastyczne. Marzenia senne
mają ścisły związek  za zdolnościami twórczymi oraz ze zdolnościami do myślenia
intuicyjnego.

---------Największym polskim intuicjonistą jest Adam Mickiewicz. „Adam Mickiewicz był
klasycznym przykładem intuicyjnego typu osobowości według klasyfikacji Junga” (Gille-
Maisani, J-C. cyt. za Dobrołowicz, W. 1995 s. 11 ). Podczas jednej z dyskusji na temat
świata ducha, Mickiewicz powiedział: „Co wam powiadam, nie gadam tego z głowy, nie
daję wam doktryny; widziałem ten świat, byłem w nim kilka razy, dotknąłem się go

duszą nagą” (Siwicka, D. 1990  s. 22. ).

---------Ksiądz Kajsiewicz wspomina, że Mickiewicz – „chętnie przestawał zawsze z
rozmaitego rodzaju marzycielami, nawet z kabalistami żydowskimi, pomimo próśb i
ostrzeżeń przyjaciół; to pokazuje kierunek stały jego umysłu do rzeczy ciekawych i
nowych.” ( Kępiński, Z. 1980  s. 11, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy).

---------Pierwszą wydaną realizacją romantycznej wizji świata były „Ballady i romanse”,
debiutancki tomik wierszy młodego poety. Mickiewicz przejął po Herderze i Rousseau
koncepcję folkloru jako osnowy narodowej wspólnoty, lud miał być strażnikiem pamięci,

a nawet sumieniem narodu. Zdaniem poety racjonalizm i sensualizm nie doprowadzą
człowieka do pełnej prawdy, gdyż nie uwzględniają świata duchowego. Mickiewicz był
zwolennikiem nieklasycznej definicji prawdy, która opiera się na intuicji, wierze i sercu

– „czucie i wiara silniej mówi do mnie, niż mędrca szkiełko i oko.” (Mickiewicz, A. 1998,
s. 41).

---------Mickiewicz podjął dyskurs epistemologiczny – skontrastował racjonalistyczno-
sensualistyczny sposób interpretacji świata z emocjonalno-mistyczną filozofią intuicji.

W balladzie „Romantyczność,” opisał dwa sposoby poznawania rzeczywistości: metodę
naukową, której narzędziami są „szkiełko i oko”, oraz przeciwstawna metodę odnosząca
się do świata niematerialnego- zawierzenie intuicji  i wewnętrznemu przeświadczeniu.
Serce i wiara są dla wieszcza instrumentami umożliwiającymi człowiekowi poznanie

rzeczy nadprzyrodzonych.

---------Bardzo ważna rolę w Mickiewiczowskich „Balladach” odgrywa tajemnicza i
niezgłębiona natura. Wiedzą o naturze można pojąć tylko mocą intuicji i prowadzącymi

do rozwoju samoświadomości „czuciem i wiarą” .

---------O niemożności racjonalnego zrozumienia tajemnicy natury pisze Mickiewicz w
jednym z Sonetów Krymskich :
"Mirzo, a ja spojrzałem! Przez świata szczeliny,/ Tam
widziałem – com widział, opowiem – po śmierci,/ Bo w żyjących języku nie ma na to
głosu.
" ( Mickiewicz, A, 1998 s.231).  Wbrew ostrzeżeniom Pielgrzym usiłuje zgłębić
istotę przyrody i naturę bytu, nie można jednak zwerbalizować przeżyć i wrażeń
wywołanych przez kontakt z nadprzyrodzoną naturą.

---------Reasumując, bez intuicjonistów i ich sposobu myślenia, postrzegania świata,
żywej wyobraźni, kreatywności, poszukiwania rzeczy nowych i niekonwencjonalnych
rozwiązań – nie byłoby największych odkryć wszechczasów. To im zawdzięczamy
zarówno odkrycia stricte techniczne, medyczne i naukowe, jak i wspaniałe wytwory
umysłów humanistycznych – sztuki teatralne, powieści, poezje. Bez intuicjonistów i
intuicyjnego myślenia świat byłby miejscem zdecydowanie uboższym i jednowymiarowym.


---------
Intuicja i zdolność myślenia intuicyjnego są ogromnie przydatne w wielu
życiowych sytuacjach, często ludzie nawet nie zdają sobie sprawy z tego, że w

przypadku braku lub nadmiaru informacji, podświadomie kierują się intuicją przy
dokonywaniu koniecznych wyborów.
Intuicja jest bardzo przydatna w zawodzie
śledczego, celnika, lekarza czy psychologa. Jest czynnikiem ułatwiającym życie.
           
  _________________________________________________________

MAJA ANNA MIERZEJEWSKA
 
           
   
Maja Mierzejewska. Psycholog